Ouderbetrokkenheid is maatwerk

Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid, twee thema’s die ouders van peuters en schoolgaande kinderen regelmatig langs horen komen. Twee termen ook die nogal eens door elkaar worden gebruikt. Ze vullen elkaar wel aan, maar ze houden iets ánders in.

“Onder ouderparticipatie vallen de hand- en spandiensten die ouders in peuterspeelzaal of school uitvoeren zoals het helpen tijdens het sinterklaasfeest, schoolreisje of tijdens een voorlees- of knutselochtend,” legt Annelies van Westerop uit. “Heel belangrijk, want zonder hulp van ouders kunnen sommige activiteiten niet worden uitgevoerd. Ouderbetrokkenheid daarentegen speelt zich vooral thuis af. Contact maken met het kind en laten merken dat je echt luistert. Dat je luistert naar het kind om het te leren begrijpen en niet om een antwoord te willen geven.”

Educatief Partnerschap
Annelies van Westerop is projectleider van het project Educatief partnerschap in VVE Heerlen (Voor- en Vroegschoolse Educatie), een door de gemeente Heerlen gesubsidieerde opdracht van de werkgroep Onderwijsachterstandenbeleid gemeente Heerlen. In deze werkgroep bundelen Peuterspeelzaalwerk Heerlen, een afvaardiging van de kinderopvangorganisaties, de grote schoolbesturen en de gemeente Heerlen hun krachten. Annelies van Westerop: “De Onderwijsinspectie houdt toezicht op de Voor- en Vroegschoolse Educatie zoals die ook bij PWH bekend is. Dat gebeurt in zowel de peuterspeelzalen , de basisscholen, alsook bij de schoolbesturen en de gemeenten. De inspectie hanteert daarin normen; deze normen zijn ook de leidraad voor de Partnerbeleidsplannen Ouderbetrokkenheid in VVE Heerlen. Peuterspeelzalen en basisscholen vormen samen zogenaamde VVE-koppels. Ieder VVE-koppel heeft straks een eigen Partnerbeleidsplan Ouderbetrokkenheid in VVE op maat. Leidsters en leerkrachten groepen 1 en 2 overleggen in het zogenaamde koppeloverleg. In de toekomst zullen ouders ook deel uit gaan maken van het koppeloverleg en zo meer en meer betrokken worden bij het beleid. Het streven is om op deze manier ouders meer te betrekken bij de voor- en vroegschoolse educatie. En ook om er meer zicht op te krijgen waar de behoeften van ouders liggen, zodat VVE daar nog beter op kan worden afgestemd.”

Optimale ontwikkeling
Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid betekenen dan wel iets anders, maar het vult elkaar ook aan, weet Annelies. “Want als je eens kunt helpen in de klas van je kind, zie je ook waar ze mee bezig zijn en kun je er thuis op inspelen. Wat er binnen ouderbetrokkenheid van ouders van peuters en kleuters wordt verwacht, kun je niet in z’n algemeenheid stellen. Veel ouders werken, er zijn ouders die de Nederlandse taal nog niet goed spreken of begrijpen en zo zijn er nog een aantal zaken op te noemen die er voor zorgen dat niet iedere ouder in de gelegenheid is om (vaak) deel te nemen aan ouderparticipatie, de hand en spandiensten op school of in de peuterspeelzaal. Dat betekent niet, dat er geen grote ouderbetrokkenheid is bij deze groep ouders. Ouderbetrokkenheid speelt zich voornamelijk thuis af, waarbij het van belang is, dat ouders de tijd nemen voor hun kind en het veel (talige) aandacht geven. Uit onderzoek blijkt dat ouderbetrokkenheid thuis het sterkst samenhangt met de cognitieve ontwikkeling bij jonge kinderen. Door bijvoorbeeld gesprekjes te voeren tijdens een boswandeling of het boodschappen doen, samen de (school)dag door te spreken, boekjes voor te lezen, spelletjes te doen en samen met het kind liedjes te zingen, wordt er al spelend gewerkt aan de (taal)ontwikkeling van het kind. En dit is nog maar een kleine greep uit dingen die ouders met hun kinderen kunnen doen”, weet Annelies, “want er is zo veel mogelijk en het hoeft allemaal niet zo ingewikkeld te zijn. Tel samen de treden van de trap die je oploopt, of tel alle rode auto’s die je tegenkomt. Deel prikkels uit, net zoals ook in de peuterspeelzaal of op school gebeurt. ‘Er ging een wereld voor me open’ was de reactie van een vader na een cursus VVE-Thuis, waarin ouderbetrokkenheid en de voorbeelden hoe je er samen met je kind aan kunt ‘werken’ naar voren kwamen.
Ouderbetrokkenheid is een niet-vrijblijvende en gelijkwaardige samenwerking tussen ouders en de peuterspeelzaal of school. Het doel van ouderbetrokkenheid is dat alle partners, ouders, peuter/leerling en leidster/leerkracht sámen verantwoordelijkheid nemen, elkaar ondersteunen en versterken en dus samenwerken, zodat alle kinderen optimale ontwikkelingskansen krijgen.”

Reageren is niet mogelijk