‘Behoud het goede van vroeger, verbind het met het goede van nu’

Hij werkte 44 jaar in het onderwijs. Als leerkracht, maar ook als schooladviseur, directeur van een basisschool, hoofd onderwijs van de politieschool en als bestuursadviseur van Innovo. Zo’n anderhalf jaar geleden ging Jo Ortmans met pensioen en sinds een paar maanden is hij lid van de Raad van Toezicht van Peuteropvang Heerlen en Voerendaal. Onder andere, want Ortmans is actief binnen verschillende organisaties en verenigingen. Stilzitten is niet zijn ding.

Jo was (en is nog altijd) een bevlogen onderwijsman. Hij had veel lol in zijn werk. “Jij valt in een gat na je pensioen”, zeiden mensen tegen me. “Dat wilde ik per se voorkomen. Allereerst schreef ik op wat ik tijdens mijn loopbaan in het onderwijs zoal heb gedaan. Vlak voor het afscheid was het boekje met de titel ‘Werkschrift van Jo Ortmans’ af. Vele herinneringen, wat ik heb mee gemaakt, wat me heeft gevormd, staan erin. Door ‘dat’ van me af te schrijven, kon ik gemakkelijker loslaten. Daarnaast en zeker zo belangrijk blijf ik bezig. Onder andere als Lid van de Raad van Toezicht. Zo blijf ik betrokken bij mijn vakgebied. Ik kende de organisatie al, de peuteropvang heeft me altijd erg aangesproken. Met name de ontwikkeling van Voor- en Vroegschoolse Educatie had mijn aandacht. VVE kan een enorme ondersteuning zijn bij de ontwikkeling, maar het moet niet te schools worden, vind ik. Met elkaar moeten we eraan werken dat kinderen socialiseren, zich kunnen ontwikkelen en hun nieuwsgierigheid behouden. Iedereen bemoeit zich met een kind, met alle goede bedoelingen. Maar laten we vooral kijken met een open mind en niet alleen met observatielijsten.”

Er is Jo Ortmans de afgelopen jaren één ding wel duidelijk geworden: het onderwijs moet anders. “Maar er is geen eenduidig antwoord op alle vragen,” weet hij. “Onderwijs is maatwerk en het is belangrijk dat we proberen kinderen en jongeren gemotiveerd te houden. Kijk naar waar het kind goed in is. En laten we ook ‘de R’s’ niet vergeten: rust, reinheid en regelmaat, maar ook ruimte, respect en rechtvaardigheid. Behoud het goede van vroeger en verbind het met het goede van nu!”

Samen spelen, nieuwsgierigheid stimuleren, delen, vertellen en lezen, zo maar enkele belangrijke aspecten die in de peuteropvang aan bod komen. Ortmans: “Peuteropvang is een goede zaak. Samen met ouders wordt er op een speelse manier gewerkt aan de ontwikkeling van het kind. Met die werkwijze heeft de organisatie een duidelijk doel voor ogen; peuters voorbereiden op de aansluiting met de basisschool. Heel belangrijk om je als organisatie bewust  te zijn hoe je dat doet. Kijk daar altijd nuchter en onbevangen naar en zoek de samenwerking. Vooral met de ouders.

Als Raad van Toezicht ondersteunen we het bestuur/management daarin. Ook hebben we een adviserende rol en stellen we indien nodig kritische vragen. Binnenkort ga ik, net als de andere leden van de RvT, op bezoek in verschillende peuteropvanglocaties. Kijken, meedoen en beleven. Ik wil zien hoe het werkt en wat mijn bijdrage daaraan kan zijn. Een bijdrage leveren aan het maatschappelijk leven, dat is wat ik wil en dat doe ik op allerlei manieren. Zo ben ik bijvoorbeeld ook op cultureel gebied actief, onder andere bij het Zomerfestival in Voerendaal. Actief burgerschap noem ik het; betrokkenheid bij de samenleving.”

Een gedicht van Ed Leeflang uit het werkschrift van Jo Ortmans:

Zij is geduldig als de najaarsregen

 – die blijft de hele dag –

 haar klas staat vol met groene planten

 en misschien hebben die het hoogste

 gezag. Er is geen kind bij haar

 verlegen; het kan toevallig altijd

 wat het mag.

Reageren is niet mogelijk